Ένα ζωντανό εργαστήριο καθαρής ενέργειας
Το REST-PARK (Θεματικό Πάρκο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ΘΕ.Π.Α.Π.Ε.) είναι ένα πρότυπο θεματικό πάρκο στη Θεσσαλία. Σχεδιάστηκε για να καταγράφει και να παρακολουθεί το μικροκλίμα της περιοχής και να ευαισθητοποιεί το κοινό σε θέματα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και προστασίας του περιβάλλοντος, με ιδιαίτερη έμφαση στις νέες ηλικίες της Α΄βάθμιας και Β΄βάθμιας εκπαίδευσης.
Στο κέντρο του βρίσκεται ένα πρότυπο βιοκλιματικό κτίριο, όπου ηλιακά, αιολικά, μικροϋδραυλικά, γεωθερμικά συστήματα και βιομάζα συνυπάρχουν και λειτουργούν αρμονικά, καθιστώντας το πρότυπο ενεργειακά αυτόνομο κτίριο. Οι επισκέπτες βλέπουν στην πράξη τι μπορούν να προσφέρουν οι ΑΠΕ στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και στην προστασία του περιβάλλοντος.
Βασικά σημεία
- Ανάπτυξη ενός αποδοτικού μοντέλου ΑΠΕ που συνδυάζει τεχνολογίες σε ένα κτίριο.
- Περιβάλλον βιωματικής μάθησης για τις τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας.
- Συγκριτική αξιολόγηση και μοντέλο πιστοποίησης της ενεργειακής απόδοσης τεχνολογιών ΑΠΕ.
- Παρακολούθηση 24/7 καιρού, νερού και εδάφους με δίκτυο αγρομετεωρολογικών σταθμών IoT.
- Θέση δίπλα σε έντονα επιβαρυμένη αστική περιοχή, ιδανική για δοκιμές.
Η μελέτη σκοπιμότητας εκπονήθηκε το 2008 για πρόταση του Δήμου Πορταριάς στο Χρηματοδοτικό Μηχανισμό ΕΟΧ 2004–2009, με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Ο Δρ. Θωμάς Θωμαΐδης συνέγραψε τα κεφάλαια για τις τεχνολογίες ΑΠΕ και την εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια. Η PANGAEA R&D® εξέλιξε στη συνέχεια το μοντέλο και το παρουσίασε στο SUSTENG 2024.
Με θέα τον Βόλο και τον Παγασητικό
Το πάρκο σχεδιάζεται στη θέση «Προσκύνημα – Πολιομέτοχο» Μελισσατίκων, σε δημοτική έκταση που έως το 2008 εκμισθωνόταν ως ελαιοπερίβολο (περίπου 400 ελαιόδεντρα), καλλιεργήσιμη γη και βοσκότοπος. Ο χώρος καλύπτει 213.720 m² σε δύο οικόπεδα:
Οικόπεδο Α · 127.766 m²
Ο περιφραγμένος χώρος με το βιοκλιματικό κτίριο, τις επιδεικτικές φωτοβολταϊκές συστοιχίες και μέρος της ενεργειακής καλλιέργειας.
Οικόπεδο Β · 85.955 m²
Οι διασυνδεδεμένες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις και επιπλέον ενεργειακές καλλιέργειες.
Ένα πρότυπο ενεργειακά αυτόνομο κτίριο
Το κτίριο εφαρμόζει τεχνικές ενεργειακής απόδοσης που αξιοποιούν τη συνέργεια των ανανεώσιμων πηγών. Ο προσανατολισμός, το κέλυφος και τα ανοίγματα σχεδιάστηκαν ώστε να αξιοποιούν τον ήλιο τον χειμώνα και να μένει δροσερό το καλοκαίρι.
- Τοίχοι Trombe στη νότια πλευρά αποθηκεύουν την ηλιακή θερμότητα και την αποδίδουν στους χώρους.
- Γυάλινοι θόλοι φέρνουν φυσικό φως στο εσωτερικό.
- Ημιδιαφανή φωτοβολταϊκά υαλοπίνακα 12,24 kWp στις όψεις παράγουν ρεύμα και σκιάζουν τους χώρους.
- Φωτοβολταϊκά και ηλιακοί συλλέκτες οροφής 9,42 kW.
Οκτώ συστήματα, ένα κτίριο
Τα ενεργειακά συστήματα που προτείνονται για το πάρκο και που μαζί κάνουν το κτίριο πρότυπο ενεργειακής αυτονομίας:
Φωτοβολταϊκά πάρκα 149,6 kW και 102,0 kW, ανεξάρτητης παραγωγής και διάθεσης ηλεκτρικής ενέργειας στο δημόσιο δίκτυο.
Πειραματικά-επιδεικτικά φωτοβολταϊκά, με ενσωματωμένα στο κτίριο δομικά στοιχεία και συστοιχίες συγκριτικής εξέτασης τεχνολογιών και τρόπων εγκατάστασης (σταθερές, ενός και δύο αξόνων παρακολούθησης), συνολικά περίπου 32,44 kW.
Αβαθής γεωθερμία με σύγχρονη αντλία θερμότητας νερού-νερού για τις ψυκτικές και θερμικές ανάγκες του κτιρίου, με διάταξη μέτρησης της απόδοσης εγκατεστημένης ισχύος 220 kW.
Λέβητας βιομάζας για τις θερμικές ανάγκες του κτιρίου και αξιολόγηση της απόδοσής του.
Υδροηλεκτρικό σύστημα οικιακής κλίμακας (picohydro) ισχύος 500 W.
Δύο ανεμογεννήτριες, μία κάθετου και μία οριζόντιου άξονα, έως 3,0 kW η καθεμία, για συγκριτική εξέταση της απόδοσης.
Αυτόνομο μικροδίκτυο ηλεκτροδότησης του κτιρίου με αποθήκευση ενέργειας 1.300 Ah.
Ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης, ελέγχου και καταγραφής όλων των ενεργειακών συστημάτων.
Ενεργειακές καλλιέργειες και κλειστοί κύκλοι νερού
Αγριαγκινάρα για θέρμανση
Μέρος του χώρου καλλιεργείται με αγριαγκινάρα (Cynara cardunculus), ενεργειακό φυτό που ερευνά το Εργαστήριο Γεωργίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Η βιομάζα θερμαίνει το κτίριο.
- Ελληνικό πολυετές φυτό, προσαρμοσμένο σε ξηροθερμικές συνθήκες, με διάρκεια ζωής 8–12 χρόνια.
- Αξιοποιεί τις βροχές χειμώνα και άνοιξης και προστατεύει το έδαφος από τη διάβρωση και τη νιτρορύπανση.
- Υψηλή θερμική αξία, περίπου 19 MJ/kg.
Αειφόρος διαχείριση υδάτων
Το μαύρο και το γκρι νερό συλλέγονται σε χωριστά δίκτυα. Το γκρι νερό επεξεργάζεται σε στεγανοποιημένο τεχνητό υγροβιότοπο περίπου 70–80 m², φυτεμένο με ενδημικά καλάμια, απολυμαίνεται με UV και επαναχρησιμοποιείται για άρδευση. Το βρόχινο νερό της στέγης αποθηκεύεται σε χωριστή δεξαμενή, ενώ λεκάνες διαχωριστικού τύπου ανακτούν το άζωτο για τη λίπανση των καλλιεργειών.
Παρακολούθηση του μικροκλίματος της Θεσσαλίας
Δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών και βάση δεδομένων GIS καταγράφουν το τοπικό κλίμα. Μαζί με δορυφορικούς δείκτες βλάστησης και θερμοκρασίας, τα δεδομένα χαρτογραφούν αγροκλιματικές ζώνες και το ηλιακό και αιολικό δυναμικό, και συνδέουν το πάρκο με τη δουλειά μας στην έξυπνη γεωργία.
Μετεωρολογικοί σταθμοί
Θερμοκρασία, υγρασία, βροχόπτωση, ηλιακή ακτινοβολία και άνεμος μετρώνται επιτόπου, όλο το εικοσιτετράωρο.
Βάση δεδομένων GIS
Επίπεδα χρήσεων γης, εδαφών, τοπογραφίας και κλίματος για χωρική ανάλυση της περιοχής.
Ηλιακό & αιολικό δυναμικό
Εκτιμήσεις της ηλιακής ακτινοβολίας και του αιολικού δυναμικού που καθοδηγούν τα ενεργειακά συστήματα.
Ενεργειακό Σχολείο (eEnergy School)
Το κτίριο και οι επιδεικτικές εγκαταστάσεις γύρω του είναι ο καταλληλότερος χώρος για μαθήματα ενεργειακής συμπεριφοράς και εξοικονόμησης ενέργειας. Στο REST-PARK θα λειτουργεί «εναλλακτικό» ενεργειακό σχολείο με εφαρμογές ηλεκτρονικής μάθησης για διάφορες ομάδες επισκεπτών, εναρμονισμένες με το πρόγραμμα σπουδών της Β΄βάθμιας εκπαίδευσης (Φυσική και Βιολογία).
- Βασικές αρχές και στόχοι ενός βιοκλιματικού σχολείου
- Επιλογή και σχεδιασμός της θέσης
- Φυσικός φωτισμός και παράθυρα · το κέλυφος του κτιρίου
- Ηλεκτροφωτισμός και ηλεκτρικά συστήματα
- Θέρμανση, αερισμός, κλιματισμός και ποιότητα του αέρα εσωτερικών χώρων
- Ενεργειακός σχεδιασμός
Ενημέρωση, δοκιμές και πιστοποίηση
Μετά την ολοκλήρωσή του, το REST-PARK θα λειτουργεί χωρίς σκοπό κέρδους, παρέχοντας ενημέρωση, εκπαίδευση και συμβουλές για τις ΑΠΕ, ιδιαίτερα για τα ηλιακά συστήματα και τη βιομάζα του πάρκου. Μπορεί επίσης να προσφέρει:
Μέτρηση απόδοσης
Μέτρηση και πιστοποίηση της απόδοσης νέων τεχνολογιών ΑΠΕ.
Δοκιμές & προσαρμογή
Δοκιμές συστημάτων και προσαρμογή τους στις συνθήκες της χώρας μας.
Ενεργειακή κατάταξη κτιρίων
Ενεργειακή κατάταξη κτιρίων με τη μέθοδο P-BEDS και συγκριτική αξιολόγηση.
Απεικονίσεις του κτιρίου
Οι εικόνες του κτιρίου είναι αρχιτεκτονικές απεικονίσεις από τη μελέτη του 2008.
Υλικό για λήψη
Σας ενδιαφέρει μια επίσκεψη, ένα σχολικό πρόγραμμα ή μια συνεργασία; Επικοινωνήστε μαζί μας.